VERKEERSRECHT Archives - STUDIO-LEGALE

POLITIERECHTBANK VILVOORDE VERNIETIGT GAS-BOETE NA TRAJECTCONTROLE: BELANGRIJKE GRENZEN AAN PRIVATE BETROKKENHEID EN FINANCIERING

Politierechtbank Vilvoorde vernietigt GAS-boete na trajectcontrole: belangrijke grenzen aan private betrokkenheid en financiering

Dat lokale besturen steeds vaker inzetten op trajectcontroles is ondertussen algemeen bekend.

De toestellen verschijnen in snel tempo langs de Vlaamse wegen en leveren naast verkeersveiligheid ook een constante stroom aan GAS-boetes op.

De gemeentelijke administratieve geldboete, beter bekend als de “GAS-boete” kent een strikt wettelijk kader.

Een recente uitspraak van de politierechtbank te Vilvoorde van 6 november 2025 bevestigt dit.

De rechtbank vernietigde een GAS-boete van 53 euro, opgelegd na een trajectcontrole, omdat de gemeente niet kon aantonen dat een bevoegd persoon de overtreding had vastgesteld én omdat de gebruikte meettoestellen niet volledig door de gemeente waren gefinancierd, zoals de wet uitdrukkelijk voorschrijft.

De uitspraak raakt aan een breder maatschappelijk debat, gevoed door zowel juridische vragen als politieke bezorgheden over de rol van private spelers en het risico dat trajectcontroles uitgroeien tot een verdienmodel in plaats van een verkeersveiligheidsmaatregel.

Een eenvoudige snelheidsovertreding met grote juridische gevolgen

Op 26 april 2024 werd een bestuurder in de gemeente Meise geflitst aan een gecorrigeerde snelheid van 31 kilometer per uur. De gemeente legde een GAS-boete op van 53 euro. De betrokken bestuurder tekende bezwaar aan. In het bezwaarschrift kwamen drie kernargumenten naar voren:

De GAS-ambtenaar was niet onafhankelijk;
De concessieovereenkomst waarop de trajectcontrole steunde was ongeldig;
De trajectcontrole en toestellen zijn op een incorrecte manier uitgevoerd.

Na een negatieve beslissing in bezwaar stelde de bestuurder hoger beroep in bij de politierechtbank.

Vaststelling dient te gebeuren door een daartoe bevoegd persoon

In het vonnis van 6 november 2025 benadrukt de rechtbank allereerst dat artikel 62 van de Wegcode vereist dat een fysiek persoon de overtreding vaststelt.

De bedoeling daarvan is dat er steeds een menselijke controle bestaat op wat software registreert.

In casu werd de snelheidsovertreding digitaal geregistreerd door de software van een private concessiehouder. Volgens de gemeente Meise registreert die software kandidaat-overtredingen waarna een verbalisant ze nadien “valideert” of “verwerpt”. Maar voor die stelling werd geen enkel concreet bewijs voorgelegd.

Het proces-verbaal verwees slechts naar een stamnummer, zonder enige aanduiding van de identiteit van de verbalisant die de meting effectief zou hebben gevalideerd.

De rechtbank stelde zich ernstige vragen bij deze praktijk en omdat de gemeente het nummer niet kon koppelen aan de naam van een bestaande verbalisant, werd de sanctie alleen al om die reden nietig verklaard.

Automatische meettoestellen moeten volledig door de gemeente worden gefinancierd

Daarnaast schonk de rechtbank ook aandacht aan de financiering van de meettoestellen.

De wet schrijft voor dat de overtreding moet worden vastgesteld door automatisch werkende toestellen die volledig worden gefinancierd door de lokale overheid.

In deze zaak bleek de trajectcontrole-installatie aangeleverd en gefinancierd door een externe commerciële firma, die dan in een concessieovereenkomst eisen stelt die niet verenigbaar zijn met de verbetering van de verkeersveiligheid.

De toestellen werden dus niet integraal door de gemeente gefinancierd. Daarmee werd bijgevolg niet voldaan aan de wettelijke vereiste, zodat om een tweede reden de sanctie vernietigd werd.

Voer voor een breder maatschappelijk debat

De strikte interpretatie van de wettelijke voorwaarden komt niet uit de lucht gevallen. In het voorbije jaar is de discussie over trajectcontroles scherp toegenomen, mede door nieuwe inzichten over de financiële structuur achter dergelijke projecten.

Verschillende gemeenten werken vandaag met private “Trajectcontrole-as-a-Service”-modellen (TaaS-modellen) waarbij de installatie, software, onderhoud en werking van deze modellen geheel door een commerciële partner worden gedragen. In ruil daarvoor ontvangt deze firma per verwerkte GAS-boete een vaste vergoeding, wat neerkomt op bijna de helft van het bedrag van de minimumboete van € 53,00, ongeacht of die boete effectief wordt betaald.

Aangezien tientallen gemeenten en meer dan honderd trajectcontrolezones met dergelijke contracten werken, loopt dit op tot aanzienlijke jaarlijkse inkomsten voor de betrokken private bedrijven. De investering in de installatie wordt doorgaans al binnen het eerste jaar terugverdiend, waardoor de resterende looptijd van de meerjarige contracten grotendeels winst genereert.

Dit versterkt de indruk dat de handhaving soms verder gaat dan verkeersveiligheid alleen en financiële belangen mee richting geven aan de manier waarop controles worden georganiseerd.

Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder benadrukte reeds dat trajectcontroles “geen verdienmodel mogen zijn” en kondigde een grondige evaluatie aan van zowel de trajectcontroles als van het GAS-systeem, met resultaten verwacht in de zomer van 2026. Lokale besturen rekenen erop dat deze evaluatie leidt tot meer juridische zekerheid over financiering, validatie en de rol van private partijen.

Ook de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) erkent dat het probleem vooral schuilt in de complexe en geavanceerde “TaaS-modellen”.

Volgens het VVSG toont de uitspraak opnieuw aan hoe ingewikkeld het wettelijk kader rond snelheidscontroles is. De organisatie pleit dan ook voor een robuuster wettelijk kader dat de rol van private spelers scherper afbakent en lokale besturen meer rechtszekerheid biedt bij het inzetten van handhavingsinstrumenten.

Besluit

Het vonnis van de politierechtbank Vilvoorde maakt duidelijk dat het juridisch kader rond GAS-boetes en trajectcontroles strikter is dan vaak wordt aangenomen. De rechtbank bevestigt twee essentiële voorwaarden:

Een bevoegde persoon moet de overtreding vaststellen;
Volledige financiering door de overheid van de automatische meettoestellen is vereist.

Wanneer aan deze voorwaarden niet voldaan wordt, is de sanctie ongeldig.

Tegelijk toont de uitspraak aan dat het huidige systeem, zeker bij trajectcontroles via “TaaS-modellen”, op gespannen voet kan staan met het wettelijk kader. Het breed maatschappelijk debat maakt duidelijk dat er nood is aan duidelijkere en toekomstbestendige regelgeving, zodat lokale besturen weten binnen welke grenzen ze rechtsgeldig kunnen opereren.

Bronnen:

Vonnis politierechtbank Vilvoorde van 6 november 2025
“Onderzoek naar wildgroei aan trajectcontroles: “Mag geen verdienmodel voor de gemeenten zijn”, 20 november 2024, geraadpleegd op 17 november 2025 https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/11/20/evealuatie-van-wildgroei-aan-trajectcontroles mag-geen-verdi/
Rechter vernietigt boete van trajectcontrole, minister De Ridder laat vonnis onderzoeken, 16 november 2025, geraadpleegd op 17 november 2025, https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/11/16/gas-verkeersboete-nietig-verklaard-door-politierechter/
Vonnis over trajectcontroles via TaaS toont nood aan robuust wettelijk kader, 17 november 2025, geraadpleegd op 17 november 2025, https://www.vvsg.be/nieuwsoverzicht/vonnis-over-trajectcontroles-via-taas-toont-nood-aan-robuust-wettelijk-kader?
Rechter vernietigt boete van trajectcontrole omdat flitssysteem niet volledig gefinancierd wordt door gemeente, 16 november 2025, geraadpleegd op 17 november 2025, https://www.demorgen.be/snelnieuws/rechter-vernietigt-boete-van-trajectcontrole-omdat-flitssysteem-niet-volledig-gefinancierd-wordt-door-gemeente~b313850a/
“Er is geen enkel privébedrijf dat verkeersveiligheid boven winst stelt. Hun businessmodel is gebouwd op flitsen, flitsen, flitsen”, 18 november 2025, geraadpleegd op 20 november 2025, https://archive.is/20251118185112/https://www.nieuwsblad.be/politiek/er-is-geen-enkel-privebedrijf-dat-verkeersveiligheid-boven-winst-stelt.-hun-businessmodel-is-gebouwd-op-flitsen-flitsen-flitsen/105676830.html
Wie wordt beter van uw snelheidsboete? ‘Dit is een kaskoe in het kwadraat’, 17 november 2025, geraadpleegd op 20 november 2025, https://archive.is/20251117173628/https://www.demorgen.be/nieuws/wie-wordt-beter-van-uw-snelheidsboete-dit-is-een-kaskoe-in-het-kwadraat~b0bfb08d/

WE ARE HIRING: ADVOCAAT- STAGIAIR(E)!

STUDIO | LEGALE is op zoek naar een zeer gemotiveerde en enthousiaste advocaat-stagiair(e), die klaar is voor de uitdagingen waar de moderne advocatuur momenteel voorstaat. Wij verwachten van u een zelfstandige en initiatiefrijke werkhouding, met een goede juridische kennis, pragmatisch denkvermogen en oog voor detail. Er wordt steeds een brede opleiding aangeboden in het burgerlijk en handelsrecht, doch de nadruk worden gelegd op volgende rechtstakken:

• Aansprakelijkheidsrecht

• Verkeersrecht

• Bouwrecht

• Contractenrecht

Met interesse in faillissementsrecht, arbeidsrecht en omgevingsrecht.

Wij bieden een zeer dynamische werkplek waar collegialiteit en teamspirit hoog in het vaandel worden gedragen. U mag een correcte vergoeding en een degelijke opleiding verwachten, waarbij ruimte wordt gelaten om uw eigen dossiers te behandelen.

Hij/zij spreekt en schrijft vlot Nederlands, Frans en Engels.

Stuur uw cv en motivatie naar [email protected]

GAS-boetes voor beperkte snelheidsovertredingen

Al sinds 1 februari 2021 kunnen Vlaamse steden en gemeenten beperkte snelheidsovertredingen op wegen met een snelheidslimiet van 30 of 50 km/uur bestraffen met een GAS-boete.

Een GAS-boete is niet voor elke snelheidsovertreding mogelijk. Dergelijke boete kan enkel opgelegd worden indien aan vijf cumulatieve voorwaarden is voldaan.

Een eerste voorwaarde is dat de overtreding plaatsvindt op wegen waar 30 km/u of 50 km/u de maximumsnelheid is (ongeacht wie de wegbeheerder is).
Een tweede voorwaarde is dat de toegelaten maximumsnelheid met niet meer dan 20 km/uur mag worden overschreden (bovenop de technische correctie van 6 km). Het gaat immers over de “beperkte” snelheidsovertredingen
Een derde voorwaarde is dat de snelheidsovertreding wordt vastgelegd met een gemeentelijke flitscamera dat behoort tot de eigendom van de lokale overheid.
Een vierde voorwaarde is dat de snelheidsovertreding moet zijn begaan door een meerderjarige natuurlijke persoon of rechtspersoon.
Een vijfde voorwaarde is dat enkel de snelheidsovertreding werd begaan. Er mag niet gelijktijdig ook een andere overtreding worden vastgesteld. Een GAS-boete kan niet worden opgelegd indien de beperkte snelheidsovertreding gepaard zou gaan met bijvoorbeeld het voorbijrijden van een rood licht.

Het proces-verbaal van de overtreding moet binnen één maand na de dag van de overtreding worden bezorgd aan de sanctionerend ambtenaar. De sanctionerende ambtenaar zal nagaan of de voormelde vijf voorwaarden vervuld zijn.

Indien de sanctionerende ambtenaar vaststelt dat de voormelde voorwaarden niet vervuld zijn, brengt hij de overtreder daarvan op de hoogte en zal de strafrechtelijk vervolging volgen.

Indien de sanctionerende ambtenaar vaststelt dat de voormelde voorwaarden wel vervuld zijn, bezorgt hij het proces-verbaal samen met het bedrag van de GAS-boete aan de overtreder.

De overtreder kan schriftelijk de boete betwisten door zijn verweermiddelen in te dienen bij de sanctionerende ambtenaar. De ambtenaar zal onderzoeken of de voorwaarden van de GAS-boete zijn vervuld. Deze ambtenaar kan het verweer aanvaarden of onontvankelijk en/of ongegrond verklaren. De overtreder kan hoger beroep instellen tegen de beslissing van de ambtenaar binnen één maand vanaf de datum van kennisgeving bij de politierechtbank via een eenvoudig verzoekschrift.

Indien de ambtenaar het verweer niet aanvaardt en u geen hoger beroep wenst in te stellen, dient de overtredende partij de boete te betalen binnen een termijn van 30 dagen.

Contacteer ons tijdig indien U niet akkoord bent met een GAS-boete.

ART. 67TER WEGCODE: VERPLICHTE IDENTIFICATIE OVERTREDER DOOR RECHTSPERSONEN

Art. 67ter van de Wegcode bepaalt dat:

“Wanneer een overtreding van deze wet en haar uitvoeringsbesluiten is begaan met een motorvoertuig, ingeschreven op naam van een rechtspersoon, en de bestuurder bij de vaststelling van de overtreding niet geïdentificeerd werd, zijn de rechtspersoon of de natuurlijke persoon die de rechtspersoon in rechte vertegenwoordigt, ertoe gehouden de identiteit van de onmiskenbare bestuurder op het ogenblik van de feiten mee te delen of, indien zij die niet kennen, de identiteit van de persoon die verantwoordelijk is voor het voertuig, behalve wanneer zij diefstal, fraude of overmacht kunnen bewijzen.

De mededeling moet gebeuren binnen een termijn van vijftien dagen te rekenen vanaf de datum waarop de vraag om inlichtingen werd verstuurd. De Koning kan de formaliteiten bepalen die gevolgd dienen te worden bij de overmaking van de identiteit.

Indien de persoon die verantwoordelijk is voor het voertuig niet de bestuurder was op het ogenblik van de feiten moet hij eveneens, op de wijze hierboven vermeld, de identiteit van de onmiskenbare bestuurder meedelen.

De rechtspersoon of de natuurlijke persoon die de rechtspersoon in rechte vertegenwoordigt als houder van de kentekenplaat of als houder van het voertuig, zijn ertoe gehouden de nodige maatregelen te nemen om aan deze verplichting te voldoen.”

Een rechtspersoon kan zelf geen verkeersovertredingen begaan. De vervolgende autoriteiten weten echter niet altijd wie er achter het stuur zit ten tijde van een overtreding, denk bijvoorbeeld aan een snelheidsovertreding vastgesteld door een flitscamera. Om te verhinderen dat verkeersovertredingen begaan met voertuigen ingeschreven op naam van een rechtspersoon ongestraft zouden blijven en om zo de verkeersveiligheid te bevorderen, werd art. 67ter in de Wegcode ingevoerd.

Doorgaans zal een afschrift van het proces-verbaal waarin wordt vastgesteld dat er met een bepaald voertuig een verkeersovertreding werd begaan, samen met de zogenaamde ‘vraag om inlichtingen’ worden overgemaakt aan de maatschappelijke zetel van de rechtspersoon op wiens naam dat voertuig staat ingeschreven.

Art. 67ter van de Wegcode verplicht de rechtspersoon vervolgens om binnen de 15 dagen na het versturen van de vraag om inlichtingen via het bijgevoegde antwoordformulier mee te delen wie de bestuurder ten tijde van de overtreding was. Indien de bestuurder niet gekend is, moet de persoon die verantwoordelijk is voor het voertuig worden meegedeeld. Die persoon moet op zijn beurt de identiteit van de effectieve bestuurder meedelen.

Los van de achterliggende overtreding die aanleiding geeft tot de identificatieverplichting, is het overtreden van artikel 67ter van de Wegcode een afzonderlijke verkeersovertreding op zich. De rechtspersoon kan hiervoor beboet en/of gedagvaard worden voor de Politierechtbank, wat in de praktijk ook vaak zal gebeuren net omdat men straffeloosheid wil verhinderen.

De wet bepaalt niets over het tijdstip, de vorm of de inhoud van de ‘vraag om inlichtingen’. Het Hof van Cassatie oordeelde in het verleden echter dat de identificatieplicht voortvloeit uit de wet en niet uit een specifieke vermelding op het antwoordformulier. Het is dus ook mogelijk dat de vraag om inlichtingen pas enige tijd na de achterliggende overtreding wordt verstuurd, dat de vraag om inlichtingen geen afschrift van het oorspronkelijke proces-verbaal met betrekking tot de achterliggende overtreding bevat, dat de vraag om inlichtingen mondeling wordt gesteld in het kader van een verhoor etc. Het volstaat dat voldoende duidelijk is met welk voertuig, op welk tijdstip en op welke plaats de achterliggende overtreding is begaan. De inbreuk op art. 67ter Wegcode zal vaststaan wanneer er binnen de 15 dagen na de vraag om inlichtingen (op welke manier dan ook) geen mededeling van de identiteit gebeurde. Dit ongeacht of de boete voor de achterliggende overtreding al werd betaald, nu het zoals gezegd 2 afzonderlijke verkeersovertredingen betreft die dus ook afzonderlijk bestraft kunnen worden.

De identificatieplicht geldt enkel niet in het geval van diefstal, fraude of overmacht.

Na mededeling van de identiteit van de bestuurder-overtreder, kan de vervolgende partij overgaan tot bestraffing van die bestuurder.

Het niet terugsturen van het antwoordformulier binnen de 15 dagen wordt zeer streng bestraft. Art. 29ter van de Wegcode voorziet in volgende strafbepaling:

“Met gevangenisstraf van vijftien dagen tot zes maanden en met geldboete van 200 euro tot 4 000 euro of met een van die straffen alleen wordt gestraft, hij die de verplichtingen bedoeld in artikel 67ter niet nakomt. Deze straffen worden verdubbeld bij herhaling binnen drie jaar te rekenen van de dag van de uitspraak van een vorig veroordelend vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan.”

Een geldboete die door de Politierechtbank wordt opgelegd, moet vermenigvuldigd worden met 8, zijnde de opdeciemen. De minimum geldboete voor het overtreden van art. 67ter van de Wegcode is dus 1.600,00 Euro!

De rechtspersoon zal zich voor de Politierechtbank vaak trachten te verweren door te stellen dat men de vraag om inlichtingen niet heeft ontvangen. Art. 67ter Wegcode bepaalt echter uitdrukkelijk dat de rechtspersoon de nodige maatregelen moet treffen om aan de identificatieverplichting te kunnen voldoen. Dit houdt in dat er van een rechtspersoon o.a. wordt verwacht dat hij kan nagaan wie er ten tijde van de overtreding met het voertuig reed, dat er een correcte postbedeling is binnen het bedrijf zodat het antwoordformulier juist terechtkomt etc. De rechtspersoon zal dus niet kunnen volstaan met de eenvoudige stelling dat bij gebrek aan een verzendingsbewijs vanwege het Openbaar Ministerie, er ook geen bewijs van ontvangst is. In het kader van art. 67ter Wegcode heerst er bovendien een vermoeden van ontvangst. De rechtspersoon heeft wel de mogelijkheid om dit vermoeden van ontvangst of de nalatigheid voor het niet-ontvangen te weerleggen, maar dit (negatief) bewijs valt vaak moeilijk te leveren.

De Politierechtbanken stellen zich aldus in de praktijk doorgaans streng op wat betreft het overtreden van art. 67ter Wegcode en zullen niet zomaar elk verweer aanvaarden. Dit in combinatie met de hoge straffen die kunnen worden opgelegd, maakt dat rechtspersonen bijzonder waakzaam moeten zijn en best een intern systeem uitwerken om ervoor te zorgen dat het antwoordformulier steeds wordt ontvangen én verwerkt binnen de 15 dagen.

Ontvangt u toch een boete en/of dagvaarding wegens overtreding van artikel 67ter Wegverkeerswet, aarzel dan niet om ons te contacteren. Wij zullen het (straf)dossier grondig bestuderen en nagaan welk verweer het meest gunstige resultaat kan opleveren.

Weet dat uw autoverzekering doorgaans een waarborg rechtsbijstand bevat, waardoor u onze kosten en erelonen niet zelf moet betalen. U geniet dan aldus van gratis, gespecialiseerde bijstand!

U kan de verkeersspecialisten van Studio Legale bereiken op het nummer 03 216 70 70 of via [email protected].

Auteurs:

Joost Peeters
Jolien Appels